Thanh tra là tai mắt của trên, là người bạn của dưới
Thông báo

Không có thông báo mới












Đăng nhập hệ thống
Tài khoản  
 


Lấy ý kiến góp ý của công dân
Thái độ phục vụ khi giải quyết công việc
Liên kết web
9
  • Ông Phan Thanh Hưng
    10/09
  • Ông Nguyễn Thanh
    05/09
  • Bà Võ Thị Thuý Hà
    03/09
    
Chi tiết tin tức
một số vướng mắc của Luật KN,TC
Người đăng: QT Hệ thống .Ngày đăng: 12/09/2009 18:57 .Lượt xem: 2499 lượt.

Từ thực tiễn công tác tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thời gian qua cho thấy Luật Khiếu nại, tố cáo và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật đã tồn tại một số vướng mắc, bất cập sau đây xin được trao đổi với các đồng nghiệp và bạn đọc có quan tâm.

Từ thực tiễn công tác tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thời gian qua cho thấy Luật Khiếu nại, tố cáo và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật đã tồn tại một số vướng mắc, bất cập sau đây xin được trao đổi với các đồng nghiệp và bạn đọc có quan tâm:

Thứ nhất: Quy định về xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo của các cơ quan có chức năng giám sát hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo còn bất hợp lý. Theo quy định tại các Điều 15, 87, 91 Luật Khiếu nại, tố cáo và các văn bản luật có liên quan như: Luật Tổ chức Quốc hội năm 2001 (đã được sử đổi, bổ sung), Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2003, Luật Tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân năm 2003, Luật Mặt trận tổ quốc Việt Nam năm 1999, Luật Báo chí năm 1989 (đã được sửa đổi, bổ sung)...quy định rất nhiều tổ chức và cá nhân có trách nhiệm nhận và chuyển đơn khiếu nại, tố cáo. Quy định này nhằm đảm bảo quyền giám sát của các chủ thể trên đối với việc giải quyết khiếu nại, tố cáo. Tuy nhiên, quy định này cũng làm vô hiệu hóa quy định về nghĩa vụ phải gửi đơn đến đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết của người khiếu nại (theo điểm a, khoản 2 Điều 17 Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998) và làm tăng lượng đơn thư gửi vượt cấp, gây hao phí cho người khiếu nại và cả cơ quan nhà nước, làm giảm hiệu lực các quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo.

Vì vậy, cần thiết phải sửa đổi các quy định trên theo hướng tổ chức và cá nhân có thẩm quyền giám sát hoạt động giải quyết khiếu nại, tố cáo khi nhận được đơn khiếu nại thì chuyển trả lại đơn và hướng dẫn người khiếu nại gửi đến đúng người có thẩm quyền giải quyết. Người khiếu nại phải gửi đơn đến đúng người có thẩm quyền giải quyết và đồng thời thực hiện nghiêm quy định về thời hiệu, thời hạn khiếu nại.

Thứ hai: Về thủ tục khiếu nại và giải quyết khiếu nại còn nhiều vướng mắc :

 

- Người thụ lý vụ việc khiếu nại và thời điểm thụ lý khiếu nại: Theo quy định tại Điều 36 và Điều 41 của Luật Khiếu nại, tố cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận đơn khiếu nại mà khiếu nại thuộc thẩm quyền thì người nhận đơn phải thụ lý giải quyết và thông báo cho người khiếu nại biết. Người thụ lý là người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại và thời điểm thụ lý là ngày có thông báo thụ lý vụ việc khiếu nại cho người khiếu nại biết. Tuy nhiên thực tế, có trường hợp cơ quan (UBND cấp có thẩm quyền) khi nhận đơn thuộc thẩm quyền lại có văn bản giao cho cơ quan chuyên môn thụ lý và thẩm tra xác minh vụ việc khiếu nại và trường hợp này, thời hạn thụ lý tính từ ngày cơ quan được giao nhiệm vụ thẩm tra xác minh thụ lý và ra quyết định xác minh vụ việc. Trong trường hợp này thời hạn xem xét thụ lý vụ việc đã kéo dài hơn 10 ngày, tính từ ngày nhận đơn. Thiết nghĩ để đảm bảo việc khiếu nại được xem xét thụ lý giải quyết đúng thời hạn, quyền lợi của người khiếu nại, cần có quy định thống nhất người thụ lý khiếu nại là người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại.

- Căn cứ tạm dừng và chấm dứt việc giải quyết khiếu nại: Pháp luật thực định về khiếu nại, tố cáo đang thiếu vắng các quy định điều chỉnh việc tạm dừng và chấm dứt việc giải quyết khiếu nại. Thực tiễn giải quyết khiếu nại có phát sinh những trường hợp sau mà người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, cơ quan được giao thẩm tra, xác minh khiếu nại không biết vận dụng các quy định của Luật như thế nào để giải quyết:

+ Trường hợp vụ việc đã thụ lý nhưng do người khiếu nại ốm đau, đi công tác xa nhưng không muốn ủy quyền cho người khác thì có được tạm dừng khiếu nại không?

+ Trường hợp người khiếu nại rút đơn thì việc khiếu nại chấm dứt như thế nào? Cơ quan có thẩm quyền giải quyết có ra văn bản chấm dứt (hay đình chỉ) giải quyết khiếu nại không?

+ Trường hợp khi vụ việc khiếu nại đã thụ lý và đang được thẩm tra xác minh thì người khiếu nại chết thì giải quyết thế nào? Những người thừa kế của người khiếu nại có được quyền kế thừa quyền khiếu nại này không? Nếu người khiếu nại không có người thừa kế thì có là căn cứ chấm dứt việc giải quyết khiếu nại hơn.

+ Một quy định khác vẫn còn chưa được hiểu và áp dung thống nhất đó là quy định về quyền của người khiếu nại được rút khiếu nại ở bất kỳ giai đoạn nào: Giá trị pháp lý của việc rút khiếu nại như thế nào? Nếu người khiếu nại tự nguyện rút khiếu nại thì có là căn cứ để chấm dứt giải quyết vụ việc khiếu nại hay không? Trường hợp nếu người khiếu nại rút đơn nhưng sau đó lại tiếp tục khiếu nại thì có xem xét giải quyết tiếp không? Thực tiễn để đảm bảo quyền lợi của người khiếu nại, cơ quan đã thụ lý vụ việc vẫn tiếp tục xem xét giải quyết. Tuy nhiên, thực tiễn thực hiện như vậy là không ổn về mặt lý luận và không đảm bảo việc ổn định các quan hệ pháp luật khiếu nại.

Luật Khiếu nại, tố cáo cần có quy định những căn cứ làm điều kiện để tạm dừng và chất dứt việc giải quyết khiếu nại.

Thứ ba: Quy định về sự tham gia của Luật sư trong quá trình khiếu nại chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra.

 

Theo quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại tố cáo năm 2005, luật sư được quyền tham gia vào quá trình giải quyết khiếu nại thông qua việc giúp đỡ về mặt pháp luật cho người khiếu nại (điểm b, khoản 1, Điều 17 của Luật). Tại khoản 1, Điều 3 Nghị định 136/2006/NĐ-CP ngày 14/11/2006 quy định cụ thể các quyền của luật sư khi tham gia giải quyết khiếu nại. Từ khi có quy định này, đội ngũ cán bộ làm công tác tham mưu, giải quyết khiếu nại vẫn có một chút tâm lý e ngại nhưng phần nhiều vẫn mong muốn có sự tham gia của luật sư để giải thích, hướng dẫn người khiếu nại thực hiện đúng các quy định của pháp luật và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho người khiếu nại, tác động thúc đẩy việc giải quyết khiếu nại kịp thời, đúng pháp luật. Thực tế, niềm mong muốn này chưa được toại nguyện vì qua hơn 03 năm kể từ ngày quy định này có hiệu lực chưa có nhiều vụ khiếu nại có sự tham gia của luật sư. Nguyên nhân có thể được lý giải là: Có thể do người khiếu nại e ngại tốn kém chi phí thù lao cho Luật sư hoặc một số người chưa hiểu đầy đủ của quy định này. Thực tế có một số vụ việc người khiếu nại lại không nhờ luật sư mà nhờ một số đối tượng khác có thể tạm gọi là “cò khiếu kiện” có hiểu biết chút ít về việc khiếu nại, (những đối tượng này trước đây có thể là người khiếu nại trong một vụ việc cụ thể nào đó), sự hiểu biết pháp luật không đầy đủ nhưng người dân nhầm tưởng nên nhờ vả trong việc tư vấn viết đơn, hướng dẫn khiếu nại...Hiện tượng này hoàn toàn không được sự điều chỉnh của Luật Khiếu nại, tố cáo.

Xu hướng chung, cần mở rộng quyền và khuyến khích việc tham gia của luật sư trong giải quyết khiếu nại hành chính thông qua việc cho phép luật sư được đại diện theo ủy quyền để thực hiện quyền khiếu nại. Vì thực tế đã có trường hợp luật sư được người khiếu nại ủy quyền khiếu nại nhưng họ không thực hiện “chính danh” của mình mà lại mang danh là “người khác” được ủy quyền khiếu nại và họ thực hiện quyền, nghĩa vụ của người khiếu nại chứ không thực hiện quyền, nghĩa vụ của một luật sư tham gia giúp đỡ về mặt pháp luật cho người khiếu nại.

Thứ tư: Người khiếu nại rất ít sử dụng quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án hành chính.

Pháp luật khiếu nại, tố cáo ngày càng mở rộng quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án hành chính của người khiếu nại. Nếu Luật năm 1998 chỉ cho phép người khiếu nại sau khi đã có quyết định giải quyết lần đầu, được quyền lựa chọn tiếp khiếu lên người có thẩm quyền giải quyết tiếp theo hoặc khởi kiện vụ việc tại Tòa hành chính thì Luật Sửa đổi, bổ sung năm 2005 cho phép người khiếu nại được quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án sau khi có quyết định giải quyết khiếu nại lần một hoặc lần hai. Quy định này đảm bảo cho một cơ chế giải quyết khiếu nại khách quan, công bằng hơn và phù hợp với thông lệ quốc tế. Thực tế, số vụ án hành chính thời gian qua là quá khiếm tốn. Theo thống kê không đầy đủ có khoảng 0,3% tổng số vụ việc khiếu nại hành chính được khởi kiện ra Tòa hành chính. Nguyên nhân nào người khiếu nại không sử dụng quyền này? Có thể được lý giải ở nhiều phương diện: Do thủ tục tố tụng hành chính phức tạp hơn và phải tốn chi phí cho khoản án phí; hoặc hiệu quả xét xử của Tòa án hành chính không cao; hay do cơ chế giải quyết của Tòa án hành chính là cứng nhắc thiếu tính thiếu linh hoạt, mềm dẻo là bản chất của quan hệ pháp luật hành chính - quan hệ chấp hành và điều hành (phán quyết của Tòa án hành chính chỉ quan tâm đến tính hợp pháp mà không thể chú trọng nhiều đến tính hợp lý như quyết định giải quyết khiếu nại của cơ quan hành chính).

Để giảm tải gánh nặng giải quyết khiếu nại cho cơ quan hành chính và tăng cường tính chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả giải quyết khiếu nại cần sớm thực hiện cơ chế Tài phán hành chính theo như Dự thảo Đề án Tài phán hành chính của Thanh tra Chính phủ đang tổ chức lấy ý kiến.

Thứ năm: Quy trình giải quyết tố cáo theo quy định của Luật còn là những quy định mang tính chung nhất, chưa rõ ràng, cụ thể, thiếu các văn bản hướng dẫn. Cần luật hóa các bước trong quy trình giải quyết tố cáo. Mới đây, Thanh tra Chính phủ đã xúc tiến dự thảo về quy trình giải quyết tố cáo. Ngoài ra, về xử lý trách nhiệm người tố cáo sai sự thật cũng là vấn đề nang giải trong thực tiễn áp dụng Luật. Đối với trường hợp, tố cáo có đúng có, sai thì xử lý trách nhiệm của người tố cáo như thế nào? có thể bù trù giữa công và tội được không? Thực tiễn đã có trường người tố cáo vẫn bị xử lý trách nhiệm trong trường hợp tố cáo có đúng, có sai. Thiết nghĩa nếu không có quy định rõ ràng thì khó khuyến khích công dân tố cáo hành vi vi phạm pháp luật. Cơ chế khen thưởng chưa có quy định nên chưa có vụ nào cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc khen thưởng, biểu dương người tố cáo đúng.

Thứ sáu: Một số quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo không thống nhất và luật chuyên ngành, đặc biệt là với các quy định của Luật Đất đai hiện hành. Cụ thể là loại quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực đất đai là đối tượng của khiếu nại hành chính có được hiểu rộng theo quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo hay chỉ giới hạn như quy định tại Điều 162 Nghị định 181/2004/NĐ-CP. Đối với các quyết định, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền trong việc điều chỉnh số liệu diện tích đất theo hồ sơ địa chính hay theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người sử dụng đất; không cho phép người sử dụng đất xác định lại diện tích đất ở trong trường hợp đất có vườn, ao...có là đối tượng của khiếu nại hành chính trên lĩnh vực đất đai hay không?

Cần thiết phải sớm có văn bản hướng dẫn thi hành về các quy định trêncủa các cơ quan chức năng để áp dụng thống nhất các quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo và Luật Đất đai trên nguyên tắc ưu tiên áp dụng luật chuyên ngành so với luật chung.

 

                                                       Mười Sáng – Thanh tra Quảng Nam

 

[Trở về]
Các tin mới hơn:
Trình tự, thủ tục khiếu nại và giải quyết khiếu nại
Thực hiện tốt hơn công tác giải quyết KN,TC trong tình hình mới
Mỗi tuần một câu hỏi pháp luật
Các quyết định giải quyết khiếu nại năm 2018

Cổng thông tin điện tử Thanh tra Quảng Nam
Chịu trách nhiệm: Trần Minh Thái - Chánh Thanh tra tỉnh
Trụ sở: 52 Hùng Vương - Tp.Tam Kỳ - Quảng Nam
Điện thoại: 02353.859155 - 02353.858610 - Thiết kế bởi: QTI

Thống kê truy cập